Dünyada altın üretiminin geçmişi M.Ö. 4000 yıllarına kadar uzanıyor. Özellikle Mısır uygarlığında altın kullanıldığı görülüyor. Anadolu’ nun altın işleme geçmişi ise M.Ö. 3000’ li yıllara dayanıyor. Alacahöyük’ te yapılan arkeolojik kazılarda 5.000 yıllık kuyumcu atölyesi ve el aletleri bulundu. Lidya Kralı Karun, M.Ö. 630’ da altın madenlerinden elde ettiği altından para basmak amacıyla Ege’ de dünyanın ilk rafineri ve darphanesini kurdu. Böylece Lidya, yeryüzünde para kullanan ilk uygarlık oldu. Osmanlılarda altın takı üretiminin ivme kazanması, Fatih Sultan Mehmet’ in 1453 yılında İstanbul’ u fethetmesinin ardından kente bu sanatta ustalıklarıyla bilinen Ermenileri yerleştirmesiyle başladı. İstanbul’ da altın takı üretimi 1467 yılında kurulan dünyanın ilk kapalı alışveriş merkezi Kapalıçarşı etrafında yoğunlaştı.
İhracatın Gelişmesi
Türkiye’ de kuyumculuk sanayii, 1983 yılında ihracat yasağının kaldırılmasından sonra ihracata başladı. Bu dönemde hala külçe altın ithalatına izin verilmiyordu. Külçe altın ithalatı konusunda T.C. Merkez Bankası’ na ancak 1985 yılında izin verildi. 1989’ da Merkez Bankası kuyumculuk sektörünün materyal maliyetini dünyadaki diğer kuyum üreticileriyle aynı seviyeye getirmek amacıyla altın pazarını oluşturdu. Bu liberalleşmenin ardından Dünya Altın Konseyi WGC (World Gold Council) İstanbul’ da ofis açtı. Bu gelişimin ardından, 1995 yılında Altın Borsası kuruldu. Aynı yıl külçe altın ithalat yetkisi Merkez Bankası tekelinden alınıp borsaya üye özel sektör temsilcilerine verildi. Bu girişimler kuyumculuk sanayinin altını dünya fiyatlarına alabilmesine imkân sağladı. Sonraki yıl, kanunlarda yapılan değişiklikle bankalara altın işleri (altın depozito hesapları, yurtdışından altın kredisi getirip arz edilmesi) yapma yetkisi verildi. Olumlu ekonomik koşullar, desteklenen reklamlar ve göreli olarak sabit kalan fiyatlar 2005 yılında yaşanan talebin geçen yılın aynı dönemine göre, tonaj bazında %15 dolar bazında ise, %24 artış göstermesini sağladı.
Yıllara Göre Türkiye’ nin Altın Mücevherat İhracatı (Milyon Dolar)
1992 - 12.7
1993 - 23.6
1994 - 44.2
1995 - 55.4
1996 - 109.2
1997 - 160.7
1998 - 207.2
1999 - 285.2
2000 - 384.3
2001 - 430.7
2002 - 522.3
2003 - 696.6
2004 - 842.6
2005 - 1,100
2006 - 1,200
www.iko.org.tr - Sitesinden Alınmıştır
